Bisse (1)

Nog 2 weken en dan zit ik er. Waar? In het einddorp Bisse in Hongarije. Bisse bestaat uit 3 straten en een toegangsweg. Er zijn wel wat paden om het dorp op een andere manier uit te komen, maar daar is met de auto geen beginnen aan. De ene weg gaat richting een visvijver (de enige attractie van het dorp) en eindigt daarna in een pad, de andere weg gaat langs het kerkhof (waar katholieken, protestanten en zigeuners gebroederlijk en gezusterlijk begraven liggen) en eindigt in een pad in de heuvels waar wilde zwijnen, herten en andere onduidelijke dieren rondzwerven. Het is dus een einddorp en dat heeft wel wat. De Europese Unie wil weliswaar een einde maken aan de einddorpen in Europa, maar dat lukt ze niet (en zeker niet in Hongarije) of ze moeten Neelie Kroes op deze taak zetten. Aangezien wij in het midden van de straat wonen en dus maar een gedeelte van het verkeer zien, komen er per dag ongeveer 4 auto's, 6 tractoren, 4 onduidelijke vehikels, 2 brommers en als het er landbouwkundig de tijd voor is een colonne John Deere's langs. Het dorp telt 250 inwoners, waarvan 30 zigeuners, die voor het merendeel links achterin wonen. Er is 1 winkel en 1 café dat op onregelmatige tijden open is en waar eigenlijk ook geen moer te doen is. Vroeger kwamen we er nog wel eens, maar we hebben langzaam het contact met de bevolking verloren, zoals de dorpelingen zelf ook het contact met de buitenwereld verloren schijnen te hebben. Wat wel opvalt, is dat de bevolking inderdaad een soort boersheid uitstraalt, maar dat er van echte inteeltkoppen geen sprake is. Wel zijn ze uiteraard vaak somber gestemd, ook als ze gedronken hebben. Doodsoorzaak nummer 1 in het dorp is levercirrose, een aandoening veroorzaakt door het drinken van bijvoorbeeld te veel wijn (7 liter per dag) of zelfgestookte Palinka, gedestilleerd van peren, abrikozen of welk fruit ze maar kunnen vinden. Morgen meer over enkele dorpsiconen.

Geld

bron: NRC Handelsblad, 11 april
Eindelijk, dacht ik. Men is wakker. Zoals al op meerdere momenten geventileerd, is men er ook achter dat er veel geld niet naar het onderwijs gaat -de leerling staat centraal- maar naar allerlei spretsjietboys & -girls en andere onnutte diensten. Op mijn bedrijf (vroeger school) gaat momenteel ongeveer 50 % niet naar het onderwijs.
Maar helaas, wat betekent bovenstaand artikel? Dit houdt in dat elke cent verantwoord moet gaat worden door middel van een spretsjiet en dat er dus nog meer mensen gaan komen van bovenstaande categorie. Daarnaast moet alles ook weer gecontroleerd worden door een neutrale partij; dus de lachende derde zijn de broeders en zusters van Price Waterhouse Coopers en verwante organisaties die de boeken komen controleren. Kost handen vol geld, deze HEAO-ers in hun neppakken en hun leptopjes. Jammer dus, bedoeling was goed, uitkomst zal zijn dat er nog minder geld naar de leerling gaat.

Skriensjot

Het leuke van TV op de kompjoeter kijken, zoals de zwerver der zwerver tegenwoordig doet (en ik ook soms, gedwongen door het feit 'dat er deze week al genoeg voetbal op de TV geweest is'), is dat je ook skriensjots kunt maken, die normaal nooit als foto in de krant komen, maar die wel het cruciale moment van een wielerwedstrijd (Parijs - Roubaix) weergeven. Zo ook hierboven: kopgroep wordt geteisterd door valpartijen; Boonen gaat er op laffe wijze vandoor en wint.

Klagen (3)

Deel 2 is geëindigd met Eeffie die op ontploffen staat als het gaat over haar slechtbetaalde baan als verkoopster in een boekenzaak. Ze werkt er voor 30 uur. Voor haar elke week een onoverkomelijke last en heel Hongarije moet blij zijn dat zij deze loodzware taak week in week uit op haar schouders neemt. Iedereen is de schuld van het lage loon dat zij verdient:'corruptio ... slecht Mensch ... Europa Unio ... complot ... President und minister ... Corruptio ... Inflatio ... total-Catastrophe' en zo dentert het voort. Op een gegeven moment wordt het Peter dan te veel. Hij is toch degene die de tax (belasting) betaalt! Omslachtig wijzend op allerlei zaken in zijn omgeving begint hij op te sommen:'Televisio-tax ... Wasser-tax ... elektra-tax ... Gaz-tax ... Auto-tax ... student-tax ... Haus-tax (3 x) ... Eeffie-tax ... Tax-tax.'
We zijn dan inmiddels 3 kwartier verder. De inleidende beschietingen zijn afgerond. Daarna wordt het onderwerp 'Pecs Kultustadt 2010' dankbaar en uitvoerig aangeroerd. Miljoenen zijn er al verdwenen in de zakken van het corrupte stadsbestuur en de autoweg M6 die nog steeds niet af is. Als slotaccoord de landelijke politiek. 3 Uur later duiken we uitgeput de auto in en rijden hard naar huis.
Dit is het echte klagen; nog 2 weken, dan zie ik ze weer. Ik kijk er nu al naar uit. Ook om te weten wat het superlatief van 'total-Catastrophe' is.

Klagen (2)

Klagen in de praktijk voor gevorderden dus. Zoals duidelijk moge zijn hebben de Hongaren het klagen uitgevonden en verbeterd. Wij kennen in Hongarije eigenlijk nauwelijks een Hongaar. Serven, Kroaten, Italianen, Bulgaren, Duitsers kennen we wel, maar in 18 jaar is het niet gelukt om meer dan een relatie op te bouwen met Hongaren. De Hongaren die wij redelijk goed kennen, heten Peter (uitspreken als Petja) en Eeffie (ook wel Eva of Rebecca genaamd). Het zijn burgers uit de middenklasse met voor Hongaarse begrippen nogal wat geld. In principe zouden ze niets te klagen hoeven hebben. Om de vrouw gaat het in dit geval; zij heeft het klagen tot een kunst verheven. Het is ook belangrijk om te weten dat Peter en Eeffie beschikken over een woordenschat van ongeveer 500 Duitse woorden (deze is ook niet uitgebreid de laatste jaren) en wij beschikken over een woordenschat van ongeveer 300 Hongaarse woorden (deze is ook niet uitgebreid de laatste jaren).
In de eerste fase van de begroetings-klaagsessie werkt ze meteen al met 'contrast' om het klaageffect te verhogen. Ze heeft een zoon, David, die in haar ogen wel wil deugen en die gedurende de eerste minuten zwaar wordt opgehemeld:'David, gut Kopf ... viele, viele Arbeit auf Schule ... gut Tennis spielen ... gut Freundin ... Universitat ... alle Tentamen 100 %'. Na deze promotieclip volgt meedogenloos een litanie van klachten over haar oudste zoon Richy:'nicht Arbeit ... slecht Freundin ... slecht Familie ... viele, viele Problem ... Catastrophe ... Total-Catastrophe'. Dit alles wordt ondersteund door wergwerpgebaren, gezucht, gekreun en een tot op het bot ontevreden gezichtsuitdrukking. Daarna wordt de immer onder druk staande relatie met haar man Peter nog eens flink uitgediept. Deze Peter laat zich overigens ook niet onbetuigd, want begint na een minuut of 10 omstandig uit te leggen dat hij degene is die het geld binnenbrengt:'Televisio nicht arbeiten ... Bank nicht arbeiten ... Tisch nicht arbeiten ... Kuche nicht arbeiten ... David nicht arbeiten ... Richy nicht arbeiten ... Eeffie nicht arbeiten ... Peter viele, viele arbeiten.' Op dat moment is bij Eeffie de beer los. Zij werkt momenteel ook, maar verdient een hongerloontje van ongeveer € 200 als verkoopster in een boekenzaak. Morgen meer in deel 3.
Iets van een totaal andere orde, maar toch ook uitermate belangwekkend: 'de big staat weer centraal' heeft de Nederlandse Vereniging van Varkenshouders beloofd. Het komt allemaal goed!

Klagen (1)

Er wordt veel geklaagd in de wereld, maar de ultieme klagers zijn natuurlijk de Hongaren. Nederlanders kunnen er ook wat van, maar vaak zit er geen structuur in en klaagt men er maar in het wilde weg op los. Daarom eerst wat theorie en daarna de praktijk. Onderstaand artikel vat goed samen dat de cultuur van een volk ook een grote rol speelt bij het 'klagen voor gevorderden'.
Hungarian Culture of Complaint
Posted by akos on Mar 18th, 2008
English speaking Hungarians often respond to questions like “How are you?” with a stream of complaints. They are not people in despair; this is simply how you are expected to react to such questions in Hungarian.
You complain about yours and let your partner complain about theirs; this is our version of “how’s it going?”. It is as empty as the Anglo-Saxon formality, you don’t care about the other’s problems and don’t expect to be listened to.
If you run a business, you are always supposed to complain, even if you are about to go on the Stock Exchange and spend the rest of your life banging ex-models on a yacht on the Carribean. Unfortunately, the so-called positive thinking has infected some of the Hungarian business people, so they smile and are very sure everything is ok. They are considered to be boastful and even stuck up by some. True, they should damn well respect the Hungarian culture of complaint.
Samengevat: als wij vragen 'Hoe gaat het er mee?' dan wordt er meestal geantwoord dat het allemaal wel OK is. De Hongaar daarentegen gooit er wat ellende uit, niet in de veronderstelling verkerend dat de ander ergens een oplossing voor geeft of op zijn of haar ellende in gaat. De gesprekspartner(s) doet en denkt hetzelfde, daarna kan het echte gesprek beginnen. Vaak duurt de begroetings-klaagsessie langer dan het gesprek, maar dat doet er niet toe, de ellende is geventileerd en daar gaat het om. In mijn Hongaarse omgeving zijn er ook mensen die de begroetings-klaagsessie tot een ware kunst hebben verheven en waar we in feite niet eens aan een gesprek toekomen. Daarover morgen in 'klagen voor gevorderden in de praktijk.'

Opendichtbus

Eens in de zoveel weken ga ik met mijn goede vriend Hans op donderdagavond eerst een praatje maken en bier drinken bij Sjef en Nel in Oostelbeers, daarna gaan we nog even naar het café en bespreken we onze beslommeringen en de rest van het wereldleed; dit doen we al een jaar of 20, schat ik. Sjef is de stichter van de Opendichtbus en had tot een jaar of 6 gelden ook nog een plaatuitleeninstelling genaamd Keereweerom. Daar leenden we platen en/of cd's en zo werd ons muziekgenot weer wat uitgebreid, want Sjef had een forse verzameling en vulde deze ook regelmatig aan. De plaatuitleeninstelling is langzaam teloor gegaan, ook natuurlijk door het heilige internet. Tegenwoordig gaan we dus gewoon wat prettig oudehoeren. Af en toe krijg je ook nog een mooie zin of spreuk mee of een tip voor een te lezen boek. Gisteren luidde de spreuk ongeveer: "De filosofie heeft mij ernstig teleurgesteld; het scherpt wel de intelligentie, maar verdort de geest." Bron: Levi-Strauss (een andere dan de spijkerbroekenfabrikant). Wat ik er verder mee moet weet ik ook nog niet, maar het klinkt goed. De bus heeft Sjef inmiddels overgedaan aan Ties, die elke zaterdag op de markt in Eindhoven tussen de terrassen 2e hands boeken, platen en cd's verkoopt en dezelfde bevlogenheid heeft als Sjef. Elke zaterdag ga ik daar ook even langs om wat te oudehoeren over dezelfde zaken als hierboven geschetst. Ook leuk. Hieronder een link naar de site:
http://www.opendichtbus.nl/